Методолошко упутство за теренски рад
Ово је заједнички језик свих модула. Без обзира да ли посматраш птице, лептире, облаке, биљке, ноћно небо или крашке облике, добар налаз настаје тек када су фотографија, време, место и кратак опис терена уређени и проверљиви.
Пре поласка
Провери временске услове, напуни телефон или фотоапарат, укључи GPS, припреми бележницу и размисли који је циљ изласка. Унапред знај да ли идеш на посматрање, фотографисање, мапирање или поновљено праћење.
На терену
Крећи се мирно, посматрај без ремећења, снимај више кадрова, бележи локацију, време и станиште. За сваки налаз најважнији су: јасан доказ, основни контекст и понашање врсте или појаве коју пратиш.
После терена
Провери фотографије, сортирај снимке, упореди белешке са координатама, допиши шта недостаје и тек онда уноси податке у апликацију, мапу или извештај. Добро сређен теренски запис штеди време касније.
Шта увек бележиш
- датум и што прецизније време посматрања
- локацију или координату
- тип станишта или место на ком си налаз уочио
- временске услове ако утичу на појаву
- кратак опис онога што је уочено
- једну или више употребљивих фотографија
- понашање врсте или ток посматране појаве
- процену бројности ако је могућа
- који си алат користио за одређење
- напомену ако постоји било каква несигурност
Како правиш бољу фотографију
Сними шири кадар
Прво направи фотографију која показује простор и станиште. Она помаже да се налаз касније тумачи у правом контексту.
Затим иди на детаљ
Други и трећи кадар нека буду усмерени на кључне детаље: облик листа, шаре на крилима, силуету птице, структуру облака или облик вртаче.
Не ослањај се на једну слику
Један кадар је ретко довољан. Неколико добрих снимака из различитих углова значајно повећава шансу да касније тачно одредиш врсту или појаву.
Шта никада не смеш да реметиш
Не прилазиш гнезду, не хваташ животињу без стручног разлога и одговарајуће дозволе, не чупаш биљку ако није неопходно, не улазиш у опасан спелеолошки објекат без опреме и тима и не остављаш отпад или трагове који мењају станиште.